Vrijheid

Geschreven voor herdenking van mijn vader bij zijn hemelboom in het Herdenkingsbos in Vijfhuizen, voorgedragen in 2021 en nogmaals in 2026

Dit stukje gaat over vrijheid. Terwijl ik dit schrijf zit ik op een bankje bij de Oosterplas. Zojuist herboren uit het meer waar ook één van onze trouwringen, nl. de mijne, op de bodem ligt. Ik ben getrouwd, maar toch vrij.

In een tijdperk waarin onze vrijheden worden afgenomen, is het maar de vraag of we die weer allemaal terugkrijgen. Gelukkig zijn er nog steeds voldoende vrijheden om op terug te vallen. En gelukkig hoeft Theo, die een behoorlijke mate van vrijheid tot levenskunst had verheven, deze inperkingen niet mee te maken. Theo met een mondkapje? Zie je het voor je? Ik had dolgraag zijn mening over dit onderwerp willen horen.

Iedereen heeft een bepaalde hoeveelheid vrijheid nodig. Soms moet je die zelf verwerven of gewoon grijpen. Theo kon dat als geen ander. Hij ontworstelde zich uit de greep van de kerk. Hij onttrok zich aan het arbeidsproces. Binnen het gezin en toen de kinderen het huis uit waren, was er behoorlijk wat vrijheid. In denken en doen. Hij conformeerde zich niet aan de schapen van de tijdgeest wat betreft uiterlijk vertoon en gedrag.

Ik kreeg het koud en ging weer een stukje rennen. Ik zit nu, weer opgewarmd, op de top van de Brederodeberg, vlak voor een bordje verboden toegang. Weer een vrijheidsbeperking. Die stond er eerst nog niet.

Theo las en schreef zich naar de vrijheid. Dichterlijke vrijheid. Hij bewoog zich ook naar de vrijheid en ging vrijwel dagelijks in zijn eentje op pad. Lopend of op de fiets, zonder doel, de vrijheid tegemoet. Toen daar abrupt een eind aan kwam, werd hij plotseling zeer vrij in het gesproken woord. Dit moet tot diverse openbaringen hebben geleid.

Zonder verbondenheid is er echter geen vrijheid maar slechts een dierlijk bestaan. De harmonie tussen, onder andere, vrijheid en verbondenheid. Daar gaat het om. Dat staat ook niet voor niets op Theo’s rouwkaart.

Vrijheid is geen vanzelfsprekendheid. Wat mooi dat we straks bij de Hemelboom staan en Theo in vrijheid en verbondenheid mogen herdenken. Ik hoop dat we er nog vaak mogen staan.

Ik passeerde het verbodsbord. Soms moet je vrijheid afdwingen.